Ονείρων Πένες

  Μεγάλο το συγκεκριμένο debate, και με έβαλε σε σκέψεις μια άποψη που ακούστηκε για την «Άγρια Θάλασσα» της δικής μας, Ελευθερίας Καλογνωμά, από άντρα αναγνώστη. Ένα βιβλίο που, λόγω του κοινού της συγγραφέως, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως «γυναικείο». Και εκεί ξεκινάνε οι σκέψεις, με τις δύο πλευρές να υπερμάχονται της θέσης τους με ποικίλα επιχειρήματα, τα περισσότερα από τα οποία είναι στερεωμένα σε τι άλλο; Σε στερεότυπα. Χωρίς να πούμε ότι πρέπει να καταρρίψουμε κάθε μορφής στερεοτυπική αντίδραση –καθώς κάποιες εξυπηρετούν την καθημερινότητα και τη συνέχειά μας– θέλησα να δω λίγο τις δύο πλευρές στα πιο ουσιώδη τους σημεία. Η Πλευρά των Αριθμών και της Βιολογίας Αρχικά, είναι γνωστό ότι άντρες και γυναίκες μας ελκύουν διαφορετικά πράγματα. Δεν θα σταθώ στην παιδική ηλικία, καθώς εκεί ο άνθρωπος διαμορφώνεται βαρύτατα από το περιβάλλον. Παρόλα αυτά, στη συνέχεια της ζωής τους, ο άντρας και η γυναίκα θα βρεθούν να θέλουν ή ακόμη και να έχουν ανάγκη από διαφορετικά πρά...

  Χειμερινή ενόραση (γράφει ο Γιάννης Πιταροκοίλης) “… Ωστόσο, ο γέρος που κάθεται στην κουζίνα κοντά στο τζάκι, ισχυρίζεται ότι από τότε που πέθανε εκείνος, όταν η νύχτα είναι βροχερή, τους βλέπει και τους δύο από το παράθυρο της κάμαράς του… ...Χασομέρησα λίγο εκεί, ο ουρανός ήταν φιλικός. Παρατηρούσα τις πεταλουδίτσες της νύχτας, που φτερούγιζαν στα ρείκια και τις καμπανούλες. Άκουγα το απαλό αγέρι στα χόρτα. Και αναρωτήθηκα, πώς είναι δυνατόν να φανταστεί κανείς ότι έχουν ανήσυχο ύπνο αυτοί που κοιμούνται σε τούτη τη γαλήνια γη…” Η τελευταία σελίδα, έμεινε ανοιχτή στο χέρι του. Μια παρόρμηση τον ωθούσε να μην την κλείσει. Οι λέξεις είχαν ξεκινήσει το δικό τους ταξίδι πιο μακριά από την υλική του ύπαρξη. Το βλέμμα του στάθηκε σε αυτή τη σταθερή ερώτηση του Λόκγουντ (*) για τις περιφερόμενες ψυχές τους και η φράση δεν τελείωνε μέσα του. Κάτι την επαναλάμβανε συνεχώς σαν αίσθηση. Το δωμάτιο είχε χάσει τις γωνίες του, το φως έχανε τη λάμψη του και κάπου ανάμεσα στον ήχο της ανάσας ...

Εξώφυλλο, οπισθόφυλλο ή κάτι άλλο;   Με ποιο κριτήριο αποφασίζουμε ποια θα είναι η επόμενη αγορά μας σε βιβλία; Πώς μπορεί ο αναγνώστης να σταθεί απέναντι σε ατέλειωτα ράφια -ή πάγκους εκθέσεων- και να αναζητήσει ανάμεσα σε χιλιάδες τίτλους αυτόν που θα του κάνει το κλικ; Ένα κριτήριο για πολλούς είναι το εξώφυλλο και δεν τους αδικώ. Από κάπου πρέπει να ξεκινήσεις άλλωστε τη διαδικασία του αποκλεισμού. Βέβαια, το εξώφυλλο είναι κάτι στο οποίο ο συγγραφέας συναινεί, αλλά δεν επιμελείται ενεργά. Μας λέει πολλά για το είδος, αλλά λίγα για την ίδια την ποιότητα του έργου. Επόμενος σταθμός: το οπισθόφυλλο. Εκεί -αν είμαστε τυχεροί- θα βρούμε το «ζουμί» της υπόθεσης. Είναι όμως κάτι σαν το τρέιλερ των ταινιών. Πόσες φορές ένα τρέιλερ μας παραπλάνησε, επειδή η ταινία δεν είχε τίποτα παραπάνω από τις επιλεγμένες σκηνές που είχαμε ήδη δει; Επιπλέον, το οπισθόφυλλο, παρότι συνήθως δουλειά του συγγραφέως, περνάει από κόσκινο από το marketing της εκδοτικής. Οπότε τελικά τι κάνεις;  Ο Ford...

"Δεν είναι αυτή τη μία φορά του χρόνου. Αυτή τη μία μέρα. Ειναι συνεχώς από πάνω μας, μέσα μας, γύρω μας, νεκρές οι ζωντανές. Απλά μια φορά τον χρόνο... αξίζει να τις θυμόμαστε λίγο περισσότερο. Αξίζει να ακούμε τις καρδιές τους όπως όταν μας κουβαλούσαν μέσα τους.  Σε μία ποιητική συλλογή είχα διαβάσει μια εύστοχη τοποθέτηση: " Οταν γιορτάζουν δε μιλούν, μα όταν γελούν το δείχνουν. Όποτε κλάψεις σε ακούν, όμως αν κλαιν' το κρύβουν".  Δεν είναι περίεργο που έχουν όλες μια διαπεραστική μυρωδιά που μας κάνει και κλαίμε; Η κάθε μία τη δική της, αλλά είναι μία. Με όσα αρώματα κι αν ψεκαστούν στο πέρας της ζωής τους. Με όσα κρίματα, ερωτήματα ψεκάσουνε και μας.  Αλλά είναι μαμάδες. Και αδειάζουν, και αλλάζουν, από πάνες μέχρι τον ίδιο τους τον εαυτό. Φιλτράρουν, προσέχουν, παρέχουν, ιδρώνουν, νυχτώνουν λουσμένες αγωνία πως όλα είναι καλά, ίσως βαλτώνουν, μα δεν κολώνουν. Σαν να τους χαρίζει η ζωή μια ατσάλινη πανοπλία που με τα χρόνια θαμπώνει, γεμίζει χαρακιές, γδαρσίμ...

  Για όλους εμάς που αγαπάμε το βιβλίο και ό,τι το αφορά, η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης δεν είναι απλώς ένα ετήσιο ραντεβού ή μια σειρά από εκδηλώσεις. Είναι η στιγμή που το πάθος μας, είτε αυτό μας βρίσκει μπροστά από μια λευκή σελίδα, είτε βυθισμένους στις σελίδες που κάποιος άλλος εμπνεύστηκε και έγραψε,  αποκτά τον δικό της χώρο στην πόλη. Και να σημειώσουμε και κάτι ακόμη: όταν το χόμπι που επιλέξαμε, ομολογουμένως δεν είναι ένα από τα κοινωνικότερα -παρότι καταβάλλουμε σημαντικές προσπάθειες να το κάνουμε με συναναγνώσεις και βιβλιοφιλικές κοινότητες- αυτές οι μέρες έχουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία γιατί μας φέρνουν πιο κοντά. Από τις 7 έως τις 10 Μαΐου λοιπόν, τα περίπτερα της Helexpo μετατρέπονται σε έναν ζωντανό οργανισμό που μας προσκαλεί να ανακαλύψουμε ξανά τη χαρά της ανάγνωσης, να ανακαλύψουμε βιβλία και εκδοτικούς οίκους, να γνωριστούμε μεταξύ μας και να συναντήσουμε αγαπημένους μας συγγραφείς που θα είναι εκεί για να συνομιλήσουν αλλά και να υπογράψουν α...

  "Τα λεφτά μου όλα δίνω για λίγα clicks, κι ένα μήνυμά σου κάτω από το τραπέζι..." Ψώνια είμαστε. Φαντασμένα πλάσματα που διψάνε για αναγνώριση και δόξα, έχοντας γράψει μερικές σελίδες στο Word. Συγγραφείς, με άλλα λόγια, στα όρια της απελπισίας -θα έλεγε κανείς- για αυτό που δεν έρχεται από μόνο του. Κι εμείς εκεί, στο σπρώξιμο. Με το στανιό να γίνουμε φίρμες και να πουλήσουμε. Γιατί, ως γνωστόν, τα χρήματα είναι στο βιβλίο... Κι αν εδώ σου ξέφυγε ένα γελάκι, μην ανησυχείς, σε καταλαβαίνω. Έχω γελάσει πάμπολλες φορές και ο ίδιος με παρόμοια θέματα. Αλλά συγγνώμη, παρεκτράπηκε λίγο ο ειρμός μου. Πού ήμουν; Α, ναι! Στα ψώνια. Είναι πασιφανής, άλλωστε, η υπερπροσπάθεια. Τη βλέπουμε όλοι στα social media, όπου ο συγγραφέας «μαϊντανίζει», καθώς πρέπει να έχει συνεχή παρουσία και engagement ώστε… να γίνει γνωστός, φυσικά! Τι να κάνει, λοιπόν, το προσφιλές μας ψώνιο; Σπάει το κεφάλι του να βρει θεματολογίες για να κάνει ένα ακόμη βίντεο. Πασχίζει να μάθει τα Canva, τα CapCut κα...

"Και τελικά, ποιον εμπιστεύεσαι; Το ένστικτο ή τον επαγγελματία;" Πριν από χρόνια, είχα μια συζήτηση με μια συγγραφέα η οποία, για κάποιο λόγο, μου εμπιστευόταν συχνά προσωπικά της θέματα. Εκείνη τη μέρα, λοιπόν, μου είπε πως παρέδωσε το έργο της σε έναν εκδοτικό οίκο, ο οποίος το έκανε δεκτό προς έκδοση. Χαρμόσυνο, σωστά; Μια ωραία είδηση, αν μη τι άλλο, τόσο για τον κόσμο του βιβλίου όσο και για την ίδια, που έβλεπε την αρχή του «ουράνιου τόξου», μιας και αυτό θα ήταν το πρώτο της βιβλίο. Λάθος. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τουλάχιστον, αυτό που θα ακολουθούσε δεν ήταν αυτό που κανείς από όσους γράφουμε θα επιθυμούσε. Ξεκίνησε, λοιπόν, το κομμάτι της επιμέλειας και -προς τιμήν του- ο εν λόγω εκδοτικός δεν έμεινε στην ορθογραφική και συντακτική διόρθωση. Ούτε «ξεπέταξε» στα γρήγορα ένα έργο το οποίο, κατά πάσα πιθανότητα, θα συγχρηματοδοτούνταν από τη συγγραφέα, όπως είθισται σε μεγάλο βαθμό σήμερα. Προχώρησε πιο βαθιά, εντοπίζοντας σημεία που θεωρούσε προβληματικά, τα οποία ...

  Λάτρεις του αστυνομικού, των γρίφων και της αγωνίας, ετοιμαστείτε! Το Φεστιβάλ Agatha επιστρέφει για 7η συνεχή χρονιά και μετατρέπει την Αθήνα στην απόλυτη πρωτεύουσα του εγκλήματος (λογοτεχνικά μιλώντας, πάντα!). Από τις 5 έως τις 29 Μαΐου 2026 , το ραντεβού ανανεώνεται με ένα πρόγραμμα που υπόσχεται να μας κρατήσει όλους σε εγρήγορση. Τι θα δούμε φέτος;  Το Φεστιβάλ δεν περιορίζεται μόνο στις παρουσιάσεις βιβλίων. Η βεντάλια ανοίγει για να συμπεριλάβει την επιστήμη, το θέατρο, ακόμα και τα παιχνίδια! Διεθνείς Αφίξεις: Η μεγάλη έκπληξη είναι ο σπουδαίος Ισπανός Arturo Pérez-Reverte, ένα όνομα που μοιάζει παραπάνω απο ταιριαστό να βρίσκεται εκεί. Μαζί του, η αγαπημένη B.A. Paris από την Αγγλία, η Kristina Ohlsson από τη Σουηδία και ο Hugues Pagan από τη Γαλλία.  Η Κορύφωση: Το τριήμερο 15, 16 και 17 Μαΐου στο Πολεμικό Μουσείο θα είναι η "καρδιά" των εκδηλώσεων. Εκεί θα λάβουν μέρος ομιλίες, εργαστήρια και μια ιδιαίτερη θεατρική παράσταση όπου πρωταγωνιστούν... οι ίδιοι...

  Άλλη μια Τετάρτη που θα περάσει σφηνωμένη ανάμεσα σε πόρτες, για κλεφτές ρουφηξιές. Δύο, τρεις... Κι ο ήχος του τσιγάρου να σβήνει στο νερό. Βλέμμα μουντό, σαν να κατάπιε τον ουρανό, και βήμα βαρύ -λες και η γη σε τραβά πιο δυνατά σήμερα. Όχι εγώ. Εγώ κρατώ τις λιακάδες των ημερών που πέρασαν. Πού πήγαν οι Τρίτες, αναρωτιέμαι; Όχι οι Δευτέρες. Πού χάθηκαν οι Πέμπτες και οι Παρασκευές; Τα Σάββατα που υπόσχονταν ανάπαυλα κι οι Κυριακές με τις καμπάνες; Πώς ξεμείναμε μονάχα με Τετάρτες; Όχι εγώ. Εγώ έχω όλη τη βδομάδα μπροστά μου ακόμη. Σε είδα κι εσένα να προσπερνάς και να χάνεσαι. Δεν κοιταζόμαστε· είναι κακοί τρόποι. Απλά υπάρχουμε: μορφές στον πεζόδρομο, χωρίς σχήμα. Όχι εγώ. Εγώ πιάνω χώρο. Έχω όγκο. Κι όμως, στα μάτια σου δεν υπάρχω. Ίσως με δεις στον ύπνο σου κάποια βραδιά, κι ούτε και τότε θα με ξέρεις -άλλος ένας άγνωστος, περαστικός σε εικόνες που δεν μου ανήκουν. Θα ήθελα να μην είμαι εγώ, μα δεν μπορώ. Το μόνο παραμύθι που με ξέρει είναι το δικό μου. Και σήμερα είναι Τετ...