Συνέντευξη με το Γρηγόρη Δημακόπουλο

 

Σήμερα έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε στο blog μας το Γρηγόρη Δημακόπουλο, συγγραφέα του βιβλίου Η εποχή των θρύλων και συντάκτη στο site ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ.Κ.

Αρχικά θα θέλαμε να μας συστηθείς για να σε γνωρίσει λίγο καλύτερα το κοινό. Περίγραψε τον εαυτό σου σε τέσσερις προτάσεις.

Είμαι ένας άνθρωπος που αγαπά με πάθος, που δίνεται, που δε φοβάται να τσαλακωθεί, που του αρέσει η επαφή με τους ανθρώπους. Προσπαθώ να είμαι ειλικρινής, προσηνής και μετριοπαθής, και απεχθάνομαι να πληγώνω εκείνους που μπαίνουν στη ζωή μου. Με σαγηνεύει το ταξίδι στο άγνωστο, με εξιτάρει η έννοια του χρόνου, το μέγεθος του χάους που ορίζει τις στιγμές που ζούμε, και νιώθω δέος μπροστά στα μυστικά του σύμπαντος, όταν αυτά αποκαλύπτονται μπροστά μας. Αγαπώ τα βιβλία, τις ταινίες, τον αθλητισμό, τη γνώση και τις επιστήμες, μα πάνω απ’ όλα μου αρέσει να έχω σφαιρικότητα γύρω από κάθε έκφανση της ανθρώπινης ζωής ώστε στο τέλος να μπορώ να νιώσω πλήρης, και να πω πως έζησα όσα περισσότερα μπορούσα.

Το έργο σου είναι High Fantasy και όποιος το έχει διαβάσει, έχει παρατηρήσει το πόσο λεπτομερώς παρουσιάζεις τον κόσμο σου. Πόσο δύσκολο σου ήταν να τον δημιουργήσεις;

Παράξενο, όταν σκέφτομαι το έργο μου, και το πόσο κουράστηκα να του δώσω τα χαρακτηριστικά που επιθυμούσα, η κοσμοπλασία δεν είναι ένα από τα στοιχεία που μου έρχονται στον νου. Αν και αγγίζει υψηλότατα επίπεδα ως ποσοτικό μέγεθος, δεν μπορώ να πω πως με δυσκόλεψε η σύνθεσή της· κι αυτό γιατί ίσως ήρθε μέσω μιας αργής και φυσικής διαδικασίας, έγραφα και την ανακάλυπτα κι εγώ ο ίδιος, μπορεί να πει κανείς, ψηλαφιστά, λιθαράκι-λιθαράκι τη φορά. Οι ιστορίες και τα γεγονότα αναδύονταν αυθόρμητα μέσα από το ασυνείδητό μου, δίχως να υφίσταται η αναγκαιότητα να τα οριοθετήσω ή να τα σκιαγραφήσω από την αρχή (υπολογιστική προσέγγιση-στήσιμο του υποβάθρου), όπως κάνουν οι περισσότεροι δημιουργοί. Βασίστηκα σε ιδέες και γνώσεις που κατέγραφα την τελευταία (και βάλε) δεκαετία, μα η όλη διαδικασία θύμιζε περισσότερο τη σχέση της σμίλης ενός λιθοξόου με τον ακατέργαστο όγκο ενός συμπαγούς σώματος μαρμάρου: αργά αλλά σταθερά λάμβανε σχήμα, πλαισιώνοντας τον βασικό κατευθυντήριο πυρήνα, τα αισθήματα των χαρακτήρων και τη γενική πλοκή.

Ποιοι συγγραφείς αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για ένα τόσο μαγευτικό ανάγνωσμα;

Συγγνώμη, εδώ θα είμαι λακωνικός! Ο Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν ήταν ο δημιουργός που με ενέπνευσε όσο κανείς άλλος. Το έργο του είναι αξεπέραστο. Και θα είναι για πολλά χρόνια ακόμη, κατά πώς φαίνεται. Το έργο του με μάγεψε, άλλαξε τον τρόπο σκέψης μου, με μεταμόρφωσε σ’ αυτό που είμαι σήμερα. Υπάρχουν πολλοί κορυφαίοι συγγραφείς στο είδος του φανταστικού –ο Φράνκ Χέρμπερτ του Ντιούν είναι ένας απ’ αυτούς, τον ανακάλυψα μόλις πέρυσι, κι έχω ενθουσιαστεί από τον τρόπο γραφής του-, όμως κανείς δεν αγγίζει την ψυχή μου όπως εκείνος.

Ο αναγνώστης μέσα σε όλα παρατηρεί την τρυφερή σχέση μεταξύ πατεράδων και γιων. Είναι κάτι που δεν το βλέπεις αρκετά εύκολα στα βιβλία, καθώς σχεδόν πάντα γιοι και μπαμπάδες είναι σε ρήξη. Εσύ γιατί διάλεξες έναν άλλο δρόμο;

Όπως αναφέρω και στο σημείωμα του συγγραφέα του 2^ου μέρους της Εποχής των Θρύλων, που θα κυκλοφορήσει σε λίγες μέρες, τα πάντα άλλαξαν όταν γεννήθηκε ο γιος μου. Στο βιβλίο, αρχικά, επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί μια κοπέλα ως βασική πρωταγωνίστρια. Όμως, από τη στιγμή που ήρθε στη ζωή ο γιος μου –και μάλιστα υπό τις πιο δύσκολες συνθήκες-, όταν αντίκρισα στη μονάδα των πρόωρων μωρών τον πόνο και τη δυστυχία των ανθρώπων να συγκρούονται καθημερινά με την ελπίδα και την πίστη για ένα ευτυχές αύριο, έρημα νησιά όλοι τους γύρω από τα παιδιά τους, μα και ταυτόχρονα συγκινητικά δεκτικοί στη βουβή συμπαράσταση ενός βλέμματος συμπόνιας μέσα από το τζάμι που μας χώριζε, δεν μπόρεσα να σταθώ ανεπηρέαστος απέναντι στα συναισθήματα που με κατέκλυζαν. Συναισθήματα που αποτυπώθηκαν τελικώς στο χαρτί, κρυμμένα επιμελώς στις σελίδες του βιβλίου, ως τον απόηχο αυτών που εγώ ένιωθα για το παιδί μου.

Μας υποσχέθηκες ότι στο δεύτερο μέρος οι γυναίκες θα παίξουν σημαντικό ρόλο στην πλοκή. Τι να περιμένουμε;

Η απειρία μου κατά τον αρχικό σχεδιασμό της βασικής πλοκής αλλά και η ιδιότητά μου ως πατέρας, που όπως ανέφερα παραπάνω πήρε τα ηνία, μεταδίδοντας την οπτική αυτή που ταίριαζε σε μένα εκείνη τη φάση της ζωής μου, είχε ως αποτέλεσμα η συμμετοχή των γυναικών στο πρώτο μέρος να είναι μικρή. Όμως, νιώθω την ανάγκη να τονίσω πως οι γυναίκες παίζουν σπουδαίο ρόλο στο σύμπαν της Εποχής των Θρύλων, δεν είναι ένας κόσμος ανδροκρατούμενος. Αποτελούν τραγικά πρόσωπα ίσως, και έχουν διαδραματίσει βασικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας, έτσι τουλάχιστον όπως αυτή παρουσιάζεται στις σελίδες του βιβλίου. Ενδεικτικά να αναφέρω πως ένα από τα πλέον σημαντικά πρόσωπα της τριλογίας είναι γένους θηλυκού. Στο 2^ο μέρος θα δείτε επτά γυναικείους χαρακτήρες, που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ιδιοσυγκρασιών, από τον αρχετυπικό ρόλο μιας μοχθηρής αντιπάλου, ως την τραγική φιγούρα μιας γυναίκας που βασανίζεται από τύψεις και αμφιβολίες. Αν και καμία απ’ αυτές τις ηρωίδες δεν είναι αυτό που λέμε βασική πρωταγωνίστρια, εύχομαι η συμμετοχή τους στην ιστορία να καλύψει το κενό που δημιουργήθηκε στο πρώτο μέρος, και να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις του αναγνωστικού κοινού. Νομίζω πάντως πως αρκετές αναγνώστριες που διάβασαν το πρώτο μέρος το διαισθάνθηκαν εμμέσως αυτό, διέκριναν πως η ιστορία αυτή απευθύνεται σε όλους, άνδρες και γυναίκες, δίχως διάκριση. Κι αυτό συνέβη ίσως γιατί αντιλήφθηκαν πως τα αισθήματα που γεννήθηκαν μέσα μου, βρίσκοντας εν τέλει τον δρόμο τους στο βιβλίο, δεν είχαν γένος, παρά πρόβαλαν τις ανάγκες της ψυχής.

Ποια στοιχεία του πραγματικού κόσμου έδωσες στον δικό σου;

Πέραν φυσικά των στοιχείων εκείνων που οφείλουν να κάνουν τον φανταστικό κόσμο ένα γνώριμο πεδίο με τον οποίο ο αναγνώστης δύναται να ταυτιστεί, (διαπροσωπικές σχέσεις, απόδοση συναισθημάτων, βιωματικές εμπειρίες και φιλοσοφικές θεωρήσεις που ανυψώνουν την αίσθηση αληθοφάνειας και γενικής συνέπειας), μέσα στο βιβλίο έχω εισάγει θεωρίες και κοσμογονικά στοιχεία υπό την ένδυση του μυθολογικού στοιχείου. Επίσης, εισήγαγα κάποιους θρύλους που είχαν ως έναυσμα ιστορίες της παράδοσής μας, παραλλαγμένους όμως, ώστε να αντανακλούν στην κοσμοπλασία του βιβλίου. Οι Γυναίκες της Λίμνης στο 1^ο κεφάλαιο και ο Θρύλος του Καθρέφτη στο 10^ο κεφάλαιο, για παράδειγμα, είναι κάποιοι απ’ αυτούς.

Πιστεύεις ότι οι Έλληνες αναγνώστες εκτιμούν το είδος της φαντασίας;

Τη φαντασία, γενικά, ναι, αρκετά. Τους Έλληνες συγγραφείς του είδους όχι ακόμη. Όχι όσο θα έπρεπε. Θα αλλάξει αυτό, εικάζω, απλά η αλλαγή θα έρθει πιο αργά απ’ ό,τι θα θέλαμε. Πρέπει να παρέλθει μια περίοδος αναγνωστικής οικειότητας και συγγραφικής ωρίμανσης. Γι’ αυτό θεωρώ σημαντικό να στηρίζουμε με όλες μας τις δυνάμεις τον χώρο, δίχως να χάνουμε την ειλικρίνειά μας και την αξιοπρέπειά μας. Πρέπει να στηρίζουμε έμπρακτα τα βιβλία που ξεχωρίζουν, αγοράζοντάς τα. Πρέπει να αντιμετωπίζουμε με θετική διάθεση και αίσθημα ευθύνης τους νεαρούς συγγραφείς (να επενδύουμε στην ανανέωση, στη φρεσκάδα και τη δυναμική της νιότης, ακολουθώντας τον σφυγμό της ίδιας της ζωής), αλλά και να περιφρουρούμε δημιουργικούς πυρήνες που βασίζονται στον εθελοντισμό όπως το Nyctophillia, το Will o’ Wisps, τη Λέσχη Φανταστικής Λογοτεχνίας Καρδίτσας, το Weird Side Daily ή το δικό σας ιστολόγιο, καλή ώρα, που δίνουν βήμα, θέτοντας παράλληλα γερά θεμέλια στον ανερχόμενο αυτόν χώρο.

Τέλος, θα θέλαμε να κλείσεις με μια συμβουλή προς τους επερχόμενους συγγραφείς.

Η συμβουλή μου προς τους επερχόμενους συγγραφείς είναι η εξής: να μη βιαστούν. Να μη βιαστούν να πουν «τέλειωσα το έργο μου, δε γίνεται καλύτερο». Να μη βιαστούν να στείλουν το χειρόγραφο για αξιολόγηση. Να του δώσουν χρόνο. Μήνες, χρόνια αν είναι δυνατόν. Να μη βιαστούν να απορρίψουν τις καλοπροαίρετες κριτικές που ενδεχομένως θα λάβουν, εγείροντας άμυνες μέσα τους. Το πιθανότερο είναι πως το έργο τους έχει όντως σοβαρές αδυναμίες· και ίσως περισσότερες απ’ ό,τι φαντάζονται. Σφάλματα που αργότερα θα τα βλέπουν και θα λένε «πώς δεν το έβλεπα αυτό τότε, τι σκεφτόμουν; Πώς στο καλό το διορθώνω τώρα;» Να μη βιαστούν να απογοητευτούν με μια απόρριψη και να συνεχίσουν να δουλεύουν με πείσμα, πάθος, μεράκι και προσήλωση, έχοντας κατά νου πως αυτοκριτική δε σημαίνει αδυναμία χαρακτήρα μα ισχυρή προσωπικότητα που αναγνωρίζει την ανάγκη της προσαρμοστικότητας ως μέθοδο εξέλιξης. Να μη βιαστούν να αποδεχθούν μια συμφωνία που δεν τους συμφέρει, με τη δικαιολογία πως έτσι είναι η αγορά. Η ανάγκη για βελτίωση και η ταπεινοφροσύνη που κατακτά κανείς μέσω της αποτυχίας έρχεται με την πάροδο του χρόνου. Πράγμα που σημαίνει πως η επιτάχυνση των γεγονότων στα πρώτα βήματα ενός δημιουργού θέτει -κατά κανόνα- σαθρά θεμέλια στο οικοδόμημα που προσπαθεί να εγείρει. Κλείνοντας, θα ήθελα να τονίσω πως τη συμβουλή αυτή τη δίνει ένας άνθρωπος που δεν την τήρησε… ή για να είμαι πιο δίκαιος με τον εαυτό μου, νόμισε πως την τήρησε. Ξεκίνησα να γράφω την τριλογία το 2013 και την ολοκλήρωσα το 2015. Τότε, θεωρούσα πως το εγχείρημα είχε τελειώσει, καθώς άκουγα τα καλά λόγια των ανθρώπων της οικογένειας επιλέγοντας να ελαττώσω το μέγεθος των αρνητικών στοιχείων που μου επεσήμαναν. Μόλις έλαβα τις πρώτες απορρίψεις, πήρα την απόφαση να το ξαναδουλέψω από την αρχή. Περιττό να πω πως 6 χρόνια μετά, έπειτα από αμέτρητες αναθεωρήσεις, διορθώσεις και επιμέλειες, η τριλογία έχει ολοκληρωθεί κατά τα 2/3 και θεωρώ πως έχει δρόμο ακόμη μέχρι να βάλω την οριστική τελεία.

Σε αυτό το σημείο να ευχαριστήσουμε το Γρηγόρη και να του ευχηθούμε ό,τι καλύτερο στη συγγραφική του πορεία. Μπορείτε να τον βρείτε επίσης και στο Instagram.