"Τελικά, τι προσδίδει αξία σε ένα βιβλίο;" 1. Το δίλημμα Ιδού λοιπόν ένα δίλημμα που μπορεί να τσακίσει κόκαλα. Γιατί ενώ φαινομενικά είναι μια εύκολη ερώτηση, η απάντησή της κρύβει παγίδες. Το ασφαλές είναι να απαντήσεις την Καρένινα ή τουλάχιστον να βρεις έναν ευφυή και πλάγιο τρόπο να μιλήσεις για την υποκειμενικότητα της στιγμής, του mood, της διάθεσης κ.α. Τονίζοντας πάντα την αδιαμφισβήτητη λογοτεχνική αξία ενός έργου όπως αυτό του Τολστόι, αν θες στο τέλος οι συνομιλητές σου να κουνάνε επιδοκιμαστικά το κεφάλι, συμφωνόντας. 2. Η “ασφαλής” επιλογή Αυτό φυσικά δεν σημαίνει πως μια πολύ μεγάλη μερίδα θα απαντούσε χωρίς δεύτερη σκέψη το κλασικό αυτό βιβλίο. Και θα είχαν απόλυτο δίκιο. Η διαχρονικότητά του και μόνο, είναι μέτρο ποιότητας αν μη τι άλλο. Τι συμβαίνει όμως με αυτούς που θα ήθελαν να απαντήσουν πως απολαύσανε περισσότερο το Τελειώνει με Εμάς ; Μπορούν άραγε να το κάνουν σε έναν κύκλο λογοτεχνικό όπου υπάρχουν ορισμένοι άτυποι κανόνες; Και αν το κάνου...
Γράφει ο Χάρης Κωφιάδης Ένα, δύο, τρία Φίλοι και σχέσεις ∙ κουκιά μετρημένα στο μυαλό σου. Ξέρεις τα δικά σου, πως τα κατέκτησες νομίζεις. Κι έφτιαξες έναν κύκλο... Μα το άσπρο που ζωγράφιζες δεν ήταν ασβέστης και έτσι δεν έγινε ποτέ μπετό. Ήτανε κιμωλία. Ας είναι λες, θα αντέξει, και ξαναμετράς. Ένα, δύο Κάποιος σου λείπει ξαφνικά και τα κουκιά λιγοστέψαν. Ξέρεις όμως τουλάχιστον αυτά που σου 'χουν μείνει. Έτσι δεν λογαριάζεις; Ο κύκλος λίγο μίκρυνε, εσύ μεγάλωσες. Σαν ν' άρχισες ν' ασφυκτιάς μέσα στα πλαίσια σου. Μα χώρο δεν προτίθεσαι να δώσεις άλλο. Όποιος με θέλει, λες, θα στριμωχτεί. Ένα. Πού είναι τώρα τα κουκιά σου αναρωτιέσαι Σου φύγαν ή τα έδιωξες; Δεν ξέρεις. Μονάχα χώρο βλέπεις γύρω σου κενό και πνιγηρό, παρά την άπλα. Πού είναι οι γραμμές σου αλήθεια; Πού πήγανε, άραγε, αυτά που κάποτε περίμενες πως θα σε περιμένουν; Μηδέν . Και ξαφνικά ταράζεσαι, τρομάζεις και...