Συγγραφή μέσω ΑΙ: Απειλή ή εργαλείο για τους συγγραφείς;

"Κι αν το AI γράψει το επόμενο Best-Seller, τι μένει για τον συγγραφέα;"

 

Πολύς ο ντόρος που έχει γίνει τον τελευταίο καιρό με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης ανά τους διάφορους κλάδους που επηρεάζονται άμεσα από αυτή. Πολλώ δε στον καλλιτεχνικό χώρο, ανησυχία, αντάρα και αναμπουμπούλα. Δεν είναι λίγοι αυτοί που ισχυρίζονται πως οι καλλιτέχνες, διαφόρων τομέων, θα χάσουν τη δουλειά τους και θα αντικατασταθούν από το AI. Και φυσικά, οι συγγραφείς δεν θα μπορούσαν να λείπουν από αυτό.

Τι θα γίνει αν αρχίσει να γράφει ο καθένας με το ΑΙ;

Πώς θα μοιραστεί μια πίτα που στον Ελλαδικό χώρο μοιάζει περισσότερο με μπισκότο ούτως ή άλλως;

Πώς θα ξεχωρίσουν αυτοί που γράφουν καλά από αυτούς που μπορούν να διαθέσουν ένα καλό ποσό σε συνδρομές για τεχνητή νοημοσύνη που υπόσχεται να κάνει τη δουλειά τους για αυτούς;

Πόσο ηθικό είναι να γράφει κανείς με το ChatGPT, το Google Gemini και άλλες παρόμοιες πλατφόρμες;

Η προσωπική μου στάση

Κι επειδή είμαστε κοινωνικά όντα -ακόμη και οι συγγραφείς- και δεν απέχουμε από τα κοινά, τις συζητήσεις και τους προβληματισμούς,  αρχίζω κι εγώ να το σκέφτομαι. Το φέρνω από εδώ, το γυρίζω από εκεί, το κάνω δύο τούμπες και μετά άλλες δύο. Όσο όμως κι αν παιδεύω το ρημάδι το μυαλό μου, δεν μπορώ να πιάσω τον εαυτό μου να δίνει μια δεκάρα για όλα τα παραπάνω ερωτήματα που τόσο φλέγοντα μοιάζουν για μερικούς.

Όχι πως μειώνω το πώς αισθάνονται, τον φόβο ή την ανασφάλεια. Ούτε και απαξιώνω αυτούς που δικαίως διαμαρτύρονται πως θέσεις εργασιακές θα αντικατασταθούν από ΑΙ βοηθούς. Σε προσωπικό επίπεδο δεν μπορώ να ανησυχήσω. Για μένα. Σε συλλογικό επίπεδο το ΑΙ δεν αφορά μόνο συγγραφείς. Θα επηρεάσει εκδότες, περιοδικά, σχολές γραφής, ακόμα και τον τρόπο που διδάσκεται η λογοτεχνία. Όλοι θα χρειαστεί να επαναπροσδιορίσουν τι σημαίνει πρωτότυπη δουλειά αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση.

Το ΑΙ ως εργαλείο

Ας το πιάσουμε όμως από την αρχή. Το ΑΙ είναι ένα πανίσχυρο εργαλείο και το αποτέλεσμα της χρήσης του κρίνεται κυρίως από την πρόθεση και την προσωπική αίσθηση ηθικής του έχοντος τη συνδρομή.

Για παράδειγμα, αν κάποιος ήθελε πριν μια δεκαετία να γράψει ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, θα χρειαζόταν μήνες ή και χρόνια έρευνας για να το κάνει σωστά, άρτια. Πλέον, ο χρόνος αυτός ελαχιστοποιείται.

Και όχι, δεν πίστεψα ποτέ πως ο κόπος που καταβάλλεις, αυτός καθαυτός, φτιάχνοντας κάτι, αυξάνει την αξία του. Θαυμάζω αυτούς που το έκαναν χωρίς τη διευκόλυνση παρόμοιων τεχνολογιών αλλά δεν με διακατέχει κανένα μαζοχιστικό σύνδρομο να έχω άλλες διεξόδους και να εμμένω πεισματικά σε αυτό που μου παρέδωσαν οι προηγούμενοι. 

Ο αληθινός κόπος του συγγραφέα

Ακόμη βάζουμε κόπο οι συγγραφείς -όσοι συνειδητά γράφουμε- πνευματικό και συναισθηματικό. Αυτόν τον κόπο εκτιμώ. Αυτός για μένα προσδίδει αξία και νόημα. Σε τελική ανάλυση ένα εργαλείο όπως το ChatGPT μπορεί να σου προτείνει εναλλακτικές διατυπώσεις ή να σε βοηθήσει να κάνεις μια γρήγορη έρευνα για λεπτομέρειες. Όμως το ποια θα κρατήσεις και πώς θα μεταμορφώσεις την πληροφορία σε αφήγηση, αυτό είναι αποκλειστικά δική σου δουλειά.

Κι αν ο καθένας αρχίσει και γράφει πια, όσοι είμαστε συγγραφείς, γνωρίζουμε πολύ καλά πως δεν πρόκειται για ένα εύκολο μονοπάτι.

Ακόμη και αν δεν γράψεις ο ίδιος το βιβλίο σου, όπως στο υποθετικό μας σενάριο, θα ιδρώσεις για να το δεις να φτάνει πέραν των είκοσι συγγενών και φίλων που θα το πάρουν απλά και μόνο επειδή το έγραψες εσύ.

Δεν θεωρώ λοιπόν πως ο εν λόγω “ευκολάκιας” θα μπει δεύτερη φορά στην ίδια διαδικασία μετά από το βάπτισμα του πυρός. Θα τα παρατήσει γιατί εξ’ αρχής το εγχείρημά του δεν είχε βάθος, προσωπική απόφαση και ψυχικό σθένος.

Οπότε ναι, ο καθένας θα μπορέσει να βγάλει ένα βιβλίο αν το θελήσει. Αλλά θα γίνει ή θα παραμείνει συγγραφέας μετά από αυτό; Μάλλον όχι.

Αναγνώστης και συγγραφέας

Τώρα, ως αναγνώστης, νοιάζομαι ακόμη λιγότερο. Το εκάστοτε βιβλίο το επιλέγω για να επιτελέσσει ένα έργο. Αν τα καταφέρει, πέτυχε τον σκοπό του. Και δεν πρόκειται να νιώσω ότι με κορόιδεψαν αν μάθω αργότερα ότι είχε γραφτεί από ΑΙ.

Αλλά αυτό είναι και προσωπικό “βίτσιο” αν θέλεις. Το κρίμα πέφτει σε αυτόν που θέλησε να με εξαπατήσει και όχι σε εμένα που τον πίστεψα, όταν δεν είχα κανέναν λόγο να τον αμφισβητήσω.

Άρα να κλείσουμε εδώ και το κομμάτι της ηθικής, που παρά τα στάνταρ, αποτελεί και προσωπική υπόθεση για τον καθένα.

Τι λείπει από το ΑΙ

Κι όσο το ερώτημα για το μοίρασμα της πίτας είναι αυταπάντητο μέσα στην όποια ειρωνία το διακατείχε στη διατύπωσή του, δεν μένει παρά να συνοψίσουμε.

Ναι, το ΑΙ είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για όσους επιλέγουν να γράφουν. Του λείπουν όμως δύο βασικά χαρακτηριστικά, κρίσιμα και τα δύο για τη συγγραφή:

    • το βίωμα

    • οι λεπτές αποχρώσεις των συναισθημάτων και της ανθρώπινης ψυχής

Αυτά, τα βάζει ο συγγραφέας, ο μουσικός, ο καλλιτέχνης.

Γι’ αυτό δεν ανησυχώ. Και γιατί ξέρω πως για μένα το ταξίδι ξεκινάει σε μια λευκή σελίδα που δεν γεμίζει με αντιγραφή και επικόλληση και τελειώνει σε μια τελεία που μπαίνει με πόνο και αγαλλίαση ταυτόχρονα. Γιατί όπως και να το δεις, το ΑΙ μιμείται. Ο συγγραφέας γράφει ψυχές. 

* 1η Ανάρτηση: Συγγραφή μέσω ΑΙ: Απειλή ή εργαλείο για τους συγγραφείς; | hariskofiades.gr | 14/09/2025

**Σημείωση: Το άρθρο υπάρχει επίσης στο προσωπικό μου site hariskofiades.gr και αποτελεί προϊόν αποκλειστικά προσωπικών σκέψεων, θέσεων και απόψεων. Η ανάρτηση στο συλλογικό συγγραφικό blog OneirwnPenes δεν υπονοεί συμφωνία των υπολοίπων μελών με τα παραπάνω.