Χειμερινή ενόραση (γράφει ο Γιάννης Πιταροκοίλης) “… Ωστόσο, ο γέρος που κάθεται στην κουζίνα κοντά στο τζάκι, ισχυρίζεται ότι από τότε που πέθανε εκείνος, όταν η νύχτα είναι βροχερή, τους βλέπει και τους δύο από το παράθυρο της κάμαράς του… ...Χασομέρησα λίγο εκεί, ο ουρανός ήταν φιλικός. Παρατηρούσα τις πεταλουδίτσες της νύχτας, που φτερούγιζαν στα ρείκια και τις καμπανούλες. Άκουγα το απαλό αγέρι στα χόρτα. Και αναρωτήθηκα, πώς είναι δυνατόν να φανταστεί κανείς ότι έχουν ανήσυχο ύπνο αυτοί που κοιμούνται σε τούτη τη γαλήνια γη…” Η τελευταία σελίδα, έμεινε ανοιχτή στο χέρι του. Μια παρόρμηση τον ωθούσε να μην την κλείσει. Οι λέξεις είχαν ξεκινήσει το δικό τους ταξίδι πιο μακριά από την υλική του ύπαρξη. Το βλέμμα του στάθηκε σε αυτή τη σταθερή ερώτηση του Λόκγουντ (*) για τις περιφερόμενες ψυχές τους και η φράση δεν τελείωνε μέσα του. Κάτι την επαναλάμβανε συνεχώς σαν αίσθηση. Το δωμάτιο είχε χάσει τις γωνίες του, το φως έχανε τη λάμψη του και κάπου ανάμεσα στον ήχο της ανάσας ...
Η φετινή απονομή του Μεγάλου Τιμητικού Βραβείου «Πηνελόπη Δέλτα» στην Ηρώ Παπαμόσχου για το σύνολο του έργου της, δεν είναι απλώς μια τυπική αναγνώριση. Είναι η δικαίωση μιας διαδρομής που ξεκίνησε αθόρυβα και εξελίχθηκε σε μια σταθερή αξία για τα ελληνικά γράμματα.
Από το «Υπερώο» της Σάμου στην πνευματική Αθήνα
Η Ηρώ Παπαμόσχου γεννήθηκε στη Σάμο λίγο πριν τον πόλεμο, σε μια οικογένεια ξακουστή στο νησί για τη μόρφωση και την πνευματική της καλλιέργεια. Παρά την απώλεια της οικογενειακής περιουσίας στον πόλεμο, η ίδια βρήκε καταφύγιο στο διάβασμα, στο αγαπημένο της μικρό υπερώο στη Σάμο, όπου πέρασε τα παιδικά και εφηβικά της χρόνια.
Η πορεία της δεν ήταν πάντα στρωμένη με ροδοπέταλα. Παρόλο που έχασε άδικα μια υποτροφία για το εξωτερικό εξαιτίας της συμμετοχής της μητέρας της σε έναν έρανο για το ΕΑΜ, η Ηρώ δεν πτοήθηκε. Μετά το Γυμνάσιο ήρθε στην Αθήνα, σπούδασε και εργάστηκε σε εφημερίδες, τράπεζες και υπουργεία, ενώ συνδέθηκε στενά με τις σημαντικότερες καλλιτεχνικές παρέες της εποχής – από τη συγγένεια με την Άλκη Ζέη και τη φιλία με τη Ζωρζ Σαρή και τον Παύλο Μάτεσι, μέχρι τη γνωριμία με τον Μιχάλη Κακογιάννη μέσω της κόρης της, Τατιάνας.
Το «Νυχτοπούλι» που έγινε φωνή των παιδιών
Αν και για ένα διάστημα αφοσιώθηκε στην οικογένειά της και στον σύζυγό της, τον πιλότο Άλκη, η ανάγκη της για γραφή παρέμεινε ζωντανή. Η είσοδός της στη λογοτεχνία έγινε σχεδόν συνωμοτικά, με το ψευδώνυμο «Το Νυχτοπούλι» –αφού έγραφε τις ώρες που η υπόλοιπη οικογένεια κοιμόταν– όταν έστειλε το πρώτο της κείμενο («Οι μεγάλες διακοπές») σε διαγωνισμό της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς.
Η βράβευση εκείνη ήταν η αρχή μιας πορείας που μας χάρισε βιβλία-σταθμούς, ξεκινώντας από το «Πέτρινο σπίτι» (1989). Η Ηρώ Παπαμόσχου γράφει μόνο όταν έχει κάτι ουσιαστικό να πει, αποφεύγοντας τις εφήμερες τάσεις και το κυνήγι του προσκηνίου. Στα έργα της, όπως τα βραβευμένα «Το πέρασμα της γάτας» και «Το γεφύρι της Ανατολής», μέχρι τα πιο πρόσφατα όπως «Στα βήματα της Ιφιγένειας» και «Ένας γάιδαρος που τον λένε Ισίδωρο», ξεχωρίζει ο δουλεμένος λόγος, η προοδευτική ματιά και το πάθος για την κοινωνική δικαιοσύνη.
Μια αθόρυβη εργάτρια του βιβλίου
Πέρα από το συγγραφικό της έργο, η Ηρώ Παπαμόσχου υπήρξε για χρόνια η «ψυχή» του Ελληνικού Τμήματος της IBBY, υπηρετώντας αγόγγυστα στην ευαίσθητη θέση του Ταμία. Η προσφορά της στη φιλαναγνωσία, είτε μέσω της IBBY είτε μέσω της Βιβλιοθήκης Κορωπίου, υπήρξε πάντα ανιδιοτελής. Με το ήθος και την αταλάντευτη στάση της, αποτέλεσε παράδειγμα για όλους εμάς, λύνοντας κάθε δυσκολία με έναν καλό λόγο και το χαρακτηριστικό της χαμόγελο.
Σήμερα, ζει στο κτήμα της στο Κορωπί, κοντά στην κόρη της και τη «Γαϊδουροχώρα», περιμένοντας τις επισκέψεις του γιου της (καθηγητή στην Καλιφόρνια) και του εγγονού της (μουσικού στην Ολλανδία). Συνεχίζει να διαβάζει ασταμάτητα και να γράφει για τα παιδιά, στα οποία θέλει πάντα να λέει μια «Καλημέρα» και ένα «Ευχαριστώ».
Ως Ονείρων Πένες, ενώνουμε τη φωνή μας με τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και ευχαριστούμε την κυρία Παπαμόσχου. Η βράβευσή της είναι μια τιμή που αντανακλά σε όλο τον κόσμο του παιδικού βιβλίου.
Πηγή πληροφοριών: Greek IBBY - Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου
Δες το αρχικό post εδώ
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου