Συνέντευξη στον Χάρη Κωφιάδη

"Βρες την ευτυχία σου και γραπώσου επάνω της με νύχια και με δόντια. Κρατήσου με ό,τι έχεις. Δεν θα έχεις πολλές ευκαιρίες, κανείς μας δεν έχει."

Στον «καναπέ» των Ονείρων Πένες φιλοξενείται σήμερα ο Χάρης Κωφιάδης. Αναμφίβολα ταλαντούχος και πολυπράγμων με έδρα στη Θεσσαλονίκη, μας μιλάει για εκείνον, για όσα αγαπάει, για όσα δημιουργεί. Όσα αγαπάει να δημιουργεί. Το βιβλίο του «Το όνομά μου είναι Σάντρα» είναι διαθέσιμο στην ηλεκτρονική πλατφόρμα Carmella’s books στα ελληνικά, ενώ σύντομα θα είναι διαθέσιμη και η αγγλική μετάφραση:

https://carmelasbooks.com/el/books/2

Πάμε λοιπόν να τον γνωρίσουμε!

                                       

Λίγα στοιχεία για να γνωρίσουμε τον συγγραφέα Χάρη καλύτερα. Ποια είναι η ιδανική συνθήκη για να γράψεις; Μερικοί συγγραφείς από την άλλη παραδέχονται ότι μπορούν να γράψουν όπου κι αν βρεθούν. Άλλοι πάλι δημιουργούν οι ίδιοι την ιδανική ατμόσφαιρα. Εσύ;

    Θέλω ηρεμία και καθαρότητα, τόσο στο μυαλό όσο και στο περιβάλλον. Δεν με απασχολεί η ώρα της ημέρας, μπορώ να γράψω εξίσου καλά πρωί ή βράδυ, αρκεί να είναι τακτοποιημένος και καθαρός ο χώρος γύρω μου. Πιστεύω ότι αυτό αντικατοπτρίζει και τη διάθεσή μου εσωτερικά.

    Ιδανικά θέλω μαζί μου ένα ρόφημα... ποιον κοροϊδεύω, καφέ θέλω, ας το πούμε όπως είναι. Και φυσικά, μουσική. Η μουσική παίζει τεράστιο ρόλο, λειτουργεί όπως οι δάφνες για την Πυθία. Όταν βρω εκείνο το τραγούδι που κουμπώνει με την ιστορία, είναι σαν να μεταφέρομαι κατευθείαν μέσα της. Οπότε, ναι... Ηρεμία, τάξη, μουσική και καφές. Και, αν χρειαστεί, μπορώ να γράψω παντού, αρκεί πρώτα να δημιουργήσω εγώ τις συνθήκες μου.

 

 Θεωρείς πως έχεις κατασταλάξει για το είδος που προτιμάς να γράφεις (κωμωδίες, δράμα, δράση). Ή όποια ιδέα εμφανιστεί την ακολουθείς και όπου βγάλει;

    Όχι δεν έχω κατασταλάξει και το λέω με μεγάλη χαρά αυτό. Κάποτε άκουγα “φωνές” που μου έλεγαν ότι θα πρέπει να το κάνω γιατί μόνο έτσι θα αποκτήσω ταυτότητα συγγραφικά. Κι αν κάποτε με προβλημάτιζε, πλέον διαφωνώ ριζικά.

    Τι ακριβώς σημαίνει ταυτότητα συγγραφική; Και γιατί δεν αποτελεί ταυτότητα ο τρόπος που προσεγγίζω την εκάστοτε ιστορία ή ακόμη και η γραφή μου, και πρέπει αποκλειστικά να εστιάζουμε στο είδος;

    Όχι λοιπόν, όσο έχω ιδέες θα τις ακολουθώ, σε όποιο είδος και ανάλογα τη διάθεση. Αγαπώ το μυστήριο, λατρεύω τη φαντασία και είμαι sucker for drama όσο είναι κοινωνικό. Όχι στη ζωή μου. Εκεί το αποφεύγω.

Το μόνο που ήθελε ήταν μια νίκη...

Ας πάμε στη Σάντρα. Ισχυρή κίνηση για βιβλίο εν έτη 2025. Μίλησε μας με λίγα λόγια για την ιδέα γύρω από το ιδιαίτερο αυτό βιβλίο.

    Μπορεί να είναι τολμηρό σήμερα, αλλά σκέψου ότι άρχισα να το γράφω το 2016-2017. Ευτυχώς το ξεκίνησα στο Wattpad, ένα περιβάλλον πολύ πιο ανοιχτό και δεκτικό σε “ιδιαιτερότητες”.

    Η αλήθεια είναι ότι δεν το μετάνιωσα ούτε στιγμή. Δεν υπήρξε ποτέ backlash για τους χαρακτήρες ή την πλοκή, ούτε καν από ανθρώπους της LGBT+ κοινότητας που είχαν κάθε δικαίωμα να το κάνουν, αν ένιωθαν ότι κάτι δεν τους εκπροσωπεί σωστά.

    Τώρα για την ιδέα, είναι μάλλον ένα funny story gone sad. Εν συντομία, κάποια στιγμή μια φίλη μου έστειλε να δω ένα βίντεο κλιπ. Το είδα. Ήταν οκ. Δεν κατάλαβα γιατί μου το έστειλε μέχρι που με ρώτησε αν αναγνώρισα τον “Τάδε” στο κλιπ. Κι ενώ εγώ είχα δει έναν άντρα και δύο γυναίκες στο κλιπ, στα ονόματα στον τίτλο έβλεπα 2 αντρικά ονόματα και ένα γυναικείο. Είδα το βίντεο κλιπ αυτό πάνω από 10 φορές προσέχοντας αυτόν τον ένα χαρακτήρα που παρουσιαζόταν ως γυναίκα αλλά στην πραγματικότητα ήταν drag performer. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή φυτεύτηκε ο σπόρος. Το μυαλό έκανε τα δικά του, αγνόησε την πραγματικότητα και έχτισε μια άλλη ιστορία.

    Αναρωτήθηκα πώς είναι να ζεις μια καθημερινότητα όπου ακόμη και το να πεις “καλημέρα” στον γείτονα δεν είναι αυτονόητο, επειδή έχεις επιλέξει κάτι “διαφορετικό” από αυτό που η κοινωνία θεωρεί “φυσιολογικό”. Ένα fun, upbeat τραγούδι ενέπνευσε ένα κοινωνικό δράμα. Έτσι είναι η συγγραφή, υποθέτω.

 

 Υπάρχουν αρκετές «Σάντρες» που ζουν ανάμεσα μας, με ίδιες ή και λιγότερες ομοιότητες με τη δική σου Σάντρα. Ποιος είναι ο στόχος σου για κάποιο άτομο που ανήκει στη συγκεκριμένη κατηγορία και διαβάσει το βιβλίο; 

    Θα σου πω αρχικά ποιος είναι ο φόβος μου ή η ανασφάλειά μου αν θέλεις, σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα. Δεν ήθελα με κανέναν τρόπο να κάνω κάποιον να νιώσει ότι του διδάσκω κάτι, του υπαγορεύω ή ισχυρίζομαι πως η ιστορία της Σάντρας οφείλει να είναι και η δική του ή ότι την απεικονίζει. Δεν ήθελα να προσβάλλω κανέναν. Αντιθέτως, το βιβλίο ήθελα να είναι μια αγκαλιά. Ο στόχος μου ήταν να πω την ιστορία της Σάντρας ξεκάθαρα.

    Αν όμως προσπαθήσω να εστιάσω στα άτομα της κοινότητας που ενδεχομένως θα διαβάσουν το βιβλίο, στόχος μου ήταν να τους δώσω μια πρωταγωνίστρια με την οποία μπορούν πιο εύκολα να ταυτιστούν. Γιατί, όχι, δεν διαβάζουμε για να ταυτιζόμαστε πάντα αλλά σε όλους μας αρέσει κάποια στιγμή να νιώθουμε πρωταγωνιστές μια ιστορίας και αυτό είναι κομματάκι δύσκολο όταν ανήκεις σε αυτούς τους “διαφορετικούς” ανθρώπους. Και γι αυτό υπάρχει και μεγάλη ποικιλία θεωρώ εγώ στο καστ. Δεν είναι μόνο η Σάντρα. Είναι η Γκλόρια/Γκαρσία, είναι ο Άρης, είναι όλα τα κορίτσια του Pearl, ο Κώστας, η Λίζα, η Γωγώ, ο Αργύρης. Άτομα με διαφορετικές καταβολές, διαφορετικές μάχες, διαφορετικές ιστορίες. Το βιβλίο έχει κάτι για τον καθένα που θα το διαβάσει, αρκεί να του δώσει την ευκαιρία.

 

 Λοιπόν τώρα θα ήθελα να φανταστείς πως μιλάς (η γράφεις για την ακρίβεια) προς τον εαυτό σου τη στιγμή που ξεκινάει να γράψει το πρώτο κεφάλαιο. Τι του εκμυστηρεύεσαι;

    Θα του έλεγα να μην φοβάται. Γιατί το στοίχημα που πάει να βάλει με τον εαυτό του, θα το κερδίσει. Η Σάντρα θα αγαπηθεί από όσους πιάσουν το βιβλίο στα χέρια τους - χωρίς εξαίρεση.

    Και θα του έλεγα: όταν έρθει η ώρα να διαλέξεις με ποιο βιβλίο θα συστηθείς στο κοινό, να μη διστάσεις ούτε λεπτό. Η Σάντρα ήταν και θα είναι το βιβλίο που κρατά την πιο ξεχωριστή θέση στην καρδιά μας.

 

Έχεις λάβει κάποιο μήνυμα που να «σφάζει» όλη αυτή την ευαίσθητη θεματολογία την οποία επέλεξες; Γιατί, ας μη γελιόμαστε, στη μικρή Ελλάδα είμαστε προχώ με όρια.

    Όχι, κανένα. Και στο λέω αυτό παραξενεμένος και ο ίδιος αλλά ταυτόχρονα χαρούμενος. Η Σάντρα έχει αγαπηθεί από τους αναγνώστες της, δεν έχω κανένα παράπονο. Μόνο από άτομα που δεν την έχουν διαβάσει έχω λάβει μηνύματα, ή σήματα αν θες, τα οποία όμως δεν με πτοούν.

    Μου έχουν πει ας πούμε, μεταξύ αστείου και σοβαρού, ότι μάλλον επέλεξα αυτή τη θεματολογία γιατί είναι της μόδας. Βέβαια τη στιγμή που εγώ έγραφα τον Γκαρσία/Γκλόρια, έναν gender-fluid χαρακτήρα, στην ελληνική λογοτεχνία τα παραδείγματα ήταν ελάχιστα, αν όχι ανύπαρκτα. Και δεν το λέω αυτό για να ευλογήσω τα γένια μου αλλά αν ήθελα να είμαι της μόδας, θα έγραφα ένα βιβλίο με δράκους, αίμα και πολύ σεξ. Romantasy το λένε και γίνεται χαμός… Αλλά δεν δουλεύω έτσι. Δεν αποφασίζω τι να γράψω. Απλώς έρχεται εκείνη η σπίθα -από κάτι απλό, καθημερινό- την ακολουθώ και όπου με βγάλει.

 

Η γραφιστική αποτελεί επίσης ένα μεγάλο κεφάλαιο της ζωής σου. Πολύ πρόσφατα μάλιστα είδαμε κι ένα εξώφυλλο που αποτελεί καθαρά δική σου δημιουργία. Θα σκεφτόσουν να παρατήσεις ένα από τα δύο, τη συγγραφή και τη γραφιστική και να ασχολείσαι μόνο με το άλλο;

    Πράγματι πρόσφατα κυκλοφόρησαν 2 βιβλία μάλιστα με δικό μου εξώφυλλο και έρχονται άλλα 3. Μιλάμε πάντα για τα έντυπα, καθώς στην ηλεκτρονική πλατφόρμα carmelasbooks όπου φιλοξενείται και το βιβλίο μου “Το Όνομά μου είναι Σάντρα”, υπάρχουν πάνω από τριάντα δικά μου εξώφυλλα που έχουν αγαπηθεί πολύ τόσο από τους συγγραφείς τους όσο και από το κοινό και αυτό με χαροποιεί ιδιαίτερα. Και φυσικά η γραφιστική είναι ένα πολύ δημιουργικό και όμορφο κομμάτι αλλά δεν συγκρίνεται με τις συγκινήσεις που μπορεί να σου προσφέρει η συγγραφή.

    Έχοντας πει αυτά ωστόσο, να σημειώσω ότι δεν θα άφηνα κανένα από τα δύο. Δεν δέχομαι ακόμη και σαν ιδέα να περιορίζεται η δημιουργικότητα του ατόμου. Πολλές φορές όσες διεξόδους και αν έχεις, μπορεί να μην είναι αρκετές κι εγώ είμαι τυχερός που μπορώ να καταπιάνομαι και με τα δύο. Όχι, δεν θα άφηνα κανένα. Κάθε ένα από αυτά καλύπτει διαφορετικές ανάγκες. Και τα δύο μαζί φτιάχνουν μια μικρή απεικόνιση του ποιος είμαι δημιουργικά.

    Πίστεψέ με, υπάρχει πολύ ακόμη που δεν έχετε δει.

 

Επειδή θέλω πάντα να κλείνω με μια συναισθηματική νότα (πες με ονειροπαρμένη), θα ήθελα ένα μήνυμα για τις Σάντρες εκεί έξω. Σαν να τις κοιτάς στα μάτια όλες ταυτόχρονα.

    Αν εσύ είσαι ονειροπαρμένη, εγώ μάλλον είμαι απροσάρμοστος και θα καταλάβεις τι εννοώ από την απάντηση...

    Θα μου επιτρέψεις λοιπόν να κοιτάξω στα μάτια τη δική μου Σάντρα και να μιλήσω σε αυτήν όπως έκανα καθόλη τη διάρκεια του κοινού μας ταξιδιού.

    “Βρες την ευτυχία σου και γραπώσου επάνω της με νύχια και με δόντια. Κρατήσου με ό,τι έχεις. Δεν θα έχεις πολλές ευκαιρίες, κανείς μας δεν έχει. Όταν η ζωή σου ανοίξει ένα παράθυρο, μη διστάσεις. Βούτα με το κεφάλι. Και χαμογέλα. Χαμογέλα σε πείσμα όσων θέλουν να σβήσουν αυτό το χαμόγελο. Δεν μπορούν να νικήσουν την ψυχή σου. Απλά δεν μπορούν”

 

 Ευχαριστούμε τον Χάρη Κωφιάδη ακόμη μια φορά και ευχόμαστε πολλές επιτυχίες και άπλετη έμπνευση!