Γιατί τόσο hate για τους Έλληνες συγγραφείς; Ή αν το hate είναι δυνατή λέξη και θέλουμε κάτι λίγο πιο ήσυχο, γιατί τόση αμφισβήτηση; Καχυποψία; Κριτική; Είδα ένα post πρόσφατα που με έκανε να σκεφτώ. Κι όταν σκέφτομαι για τα βιβλία, θέλω να μοιράζομαι τις σκέψεις μου, να ανοίγουν συζητήσεις, να ανταλλάσσουμε απόψεις. Οπότε να 'μαι πάλι με ένα θέμα που -δεν σου κρύβω- κάνει το αίμα μου να βράζει. Γιατί; Γιατί είμαι Έλληνας συγγραφέας και, ως εκ τούτου, με αφορά άμεσα. Έχοντας πει αυτό, και χωρίς κανέναν σκοπό να σε σοκάρω, να σου πω ότι δεν αδικώ τους αναγνώστες που σκέφτονται κατ’ αυτόν τον τρόπο. Άσε με να σου εξηγήσω. Τι χρειάζεται σήμερα ένας νέος συγγραφέας στην Ελλάδα για να δει το βιβλίο του να εκδίδεται; Αν το πρώτο πράγμα που σκέφτηκες είναι «ταλέντο», είσαι ρομαντική ψυχή και γι’ αυτό έχεις τη συμπάθειά μου. Θα μου επιτρέψεις όμως να σε κατεβάσω από το ροζ συννεφάκι, μόνο για λίγο. Τι χρειάζεται λοιπόν; Διασυνδέσεις , μεγάλο following στα social και budget . Όχι απαρ...
 |
| Να μην ξεχάσω να πάρω απορρυπαντικό για πιάτα (το φτηνό) |
Δεν είναι ασύνηθες πλέον να βλέπουμε βιβλία σε super-markets και άλλου είδους πολυκαταστήματα. Και παρότι αρχικά δεν είχα δώσει καθόλου σημασία στο συγκεκριμένο γεγονός, μια συζήτηση που είχα πρόσφατα με προβλημάτισε και άρχισα να το σκέφτομαι. Και από την καλή, και από την ανάποδη.
Ας είμαστε όμως θετικοί. Ας ξεκινήσουμε βλέποντας το ποτήρι μισογεμάτο.
Οι υπεραγορές είναι ένα μέρος απ’ όπου καθημερινά διέρχεται μεγάλο πλήθος κόσμου. Για πολλούς από αυτούς, είναι άλλη μια αγγαρεία που έχουν να κάνουν μέσα στις τόσες που σωρεύονται και «μπουκώνουν» τη μέρα τους. Μέσα λοιπόν σε όλα τα άλλα, έχουν πρόσβαση και σε ένα μικρό, περιορισμένο βιβλιοπωλείο, τη στιγμή που το να πάνε σε ένα «πραγματικό» βιβλιοπωλείο μπορεί να φαντάζει απίθανο λόγω φόρτου. Για έναν λάτρη των βιβλίων με περιορισμένο χρόνο, αυτό μπορεί να είναι μια πολύ χρήσιμη συντόμευση. Ένα shortcut.
Έπειτα, υπάρχουν και αυτοί που είναι ενστικτώδεις αγοραστές. Αυτοί που θέλουν, δηλαδή, την αφορμή του να δουν το προϊόν που τους ενδιαφέρει για να το αγοράσουν, ειδάλλως συνεχώς το αναβάλλουν, ακόμη και αν υπάρχει σαν σκέψη στο μυαλό τους. Και γι' αυτούς, λοιπόν, το να έρθουν κοντά στο βιβλίο τη στιγμή που τακτοποιούν ταυτόχρονα τα του νοικοκυριού, είναι μάλλον κέρδος.
Τέλος, έχουμε και όσους δεν είναι ιδιαίτερα κοντά στο βιβλίο, αλλά δύνανται να δελεαστούν από ένα όμορφο εξώφυλλο και ένα πειστικό οπισθόφυλλο.
Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, ο κόσμος του βιβλίου και της ανάγνωσης βγαίνει κερδισμένος. Υπάρχει όμως και «αλλά»;
Υπάρχει, ναι.
Η βασική μου «αντίσταση» προκύπτει από το γεγονός πως η απεικόνιση και μόνο του βιβλίου, σε ένα μέρος που έχεις συνδέσει με ζαρζαβατικά και καθαριστικά παντός τύπου, στο μυαλό μου τουλάχιστον, το υποβιβάζει. Δεν λέω… Πολλά super-markets έχουν κάνει πολύ καλή δουλειά στο να διαμορφώσουν έναν χώρο όμορφο και όσο πιο προσφιλή στο βιβλίο γίνεται. Αυτό όμως θα δούλευε άψογα μόνο αν -σαν τα άλογα στα κάρα των διακοπών μας- φορούσαμε παρωπίδες και δεν είχαμε ούτε περιφερειακή όραση, ούτε αντίληψη του πού βρισκόμαστε. Γιατί η προσφορά με τις ντομάτες Κρήτης είναι ακόμη εκεί, παραδίπλα.
Ταυτόχρονα, δεν είμαι σίγουρος πώς μπορεί να αισθάνεται ο δημιουργός, ο εκάστοτε συγγραφέας, να αναρτάται η δουλειά του σε ένα super-market. Ακόμη και η εικόνα στο ταμείο είναι κομματάκι αποκαρδιωτική, αν προσπαθήσεις να το δεις από τη σκοπιά του. Δύο κιλά πιπεριές, ρύζι νυχάκι, ντομάτες, άνηθος, κρεμμύδια, μερικά ντοματάκια που είναι συνήθως προσφορά σε συσκευασία των τριών, και μια Αγκάθα Κρίστι. Λίγο κακόγουστο.
Και κάτι ακόμη, για το οποίο όμως καθόλου σίγουρος δεν είμαι… Νιώθω πως δεν έχουν πρόσβαση σε αυτή τη νέα τοποθέτηση οι μικροί εκδοτικοί, μεγαλώνοντας ακόμη περισσότερο την ψαλίδα. Ποια ψαλίδα; Αυτή που τους έχει βγάλει από τα περισσότερα τοπικά βιβλιοπωλεία και τις βιτρίνες, και τους έχει περιορίσει στα μεγάλα καταστήματα. Μα, όπως είπα… γι' αυτό το τελευταίο δεν έχω καθαρή εικόνα και άποψη.
Και για εσένα που είσαι λίγο εύστροφος, λίγο πνεύμα αντιλογίας, και φέρνεις στο μυαλό σου διαβάζοντας τα πανηγύρια: μην το κάνεις. Το πανηγύρι είναι ένα μέρος όπου κατ’ εξοχήν περιμένεις να βρεις τα πάντα. Από μπατονέτες μέχρι εσώρουχα με το κιλό, σουβλάκια και «έξυπνες» σίτες. Γιατί όχι, λοιπόν, και βιβλία; Τα οποία, σημειωτέον, εμπορεύονται από ξεχωριστούς πάγκους και πωλητές, και αυτό -αν και μικρή- είναι μια σημαντική και ειδοποιός διαφορά.
Άρα, πού καταλήγουμε; Στο να διαβάζουμε. Είναι το μόνο που μπορούμε να κάνουμε. Για όλα τα άλλα παραμένουμε παρατηρητές των γεγονότων. Και αν δεν μας αρέσει κάτι, δεν το στηρίζουμε με το πορτοφόλι μας. Έχουμε μεγάλη δύναμη ως καταναλωτές. Απλά δεν φαίνεται στις μονάδες, και αυτό καμιά φορά μας κάνει να την αγνοούμε.
· · ─ ·✶· ─ · ·
*Σημείωση: Το άρθρο θα ανέβει επίσης στο προσωπικό μου site, όπου μπορείς να βρεις και άλλα θέματα που ίσως σου φανούν ενδιαφέροντα, και αποτελεί προϊόν αποκλειστικά προσωπικών σκέψεων, θέσεων και απόψεων. Η ανάρτηση στο συλλογικό συγγραφικό blog OneirwnPenes δεν υπονοεί συμφωνία των υπολοίπων μελών με τα παραπάνω.
I caught myself smiling at the thought of grabbing an Agatha Christie novel right next to a bag of onions. You make such a fair point about how strange that setting feels compared to a quiet neighborhood shop. While picking up a quick paperback during grocery runs certainly saves time, nothing beats browsing actual wooden shelves packed with titles from indie publishers. My wallet stays strictly loyal to local corner bookstores for that very reason. Have you ever actually bought a book while picking up your weekly groceries?
ΑπάντησηΔιαγραφήI am going to be honest. What's the point of lying when trying to start a conversation anyway? Yes I have. Once or twice I think. But since then, I realised that I don't really enjoy it as much. It's a quick and convenient grab, yes. But the whole point for me is going in those local, corner bookstores as you say, browsing the shelves and the titles, getting into conversations with the employees etc. I find buying books from a super-market... tasteless. It doesn't do anything to me.
ΔιαγραφήΚαλησπέα Χάρη μου. Μεγάλο θέμα έθιξες ξανά. Σίγουρα οι λογικές δεν είναι άσπρο-μαύρο. Σίγουρα υπάρχουν θετικές και αρνητικές πλευρές.
ΑπάντησηΔιαγραφήΣτα θετικά δεν θα αναφερθώ καθώς τα έθιξες ήδη. Θα πω τι πρέπει να προσεχθεί.
1) Στους χώρους των Μέγα Καταστημάτων SUPER MARKET προωθούνται συγκεκριμένοι εκδοτικοί οίκοι και κύρια οι λεγόμενοι "εμπορικοί", γεγονός που δημιουργεί συνθήκες πνευματικής χειραγώγησης. ΣΟΒΑΡΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑ.
2) Δέχεται μεγάλο πλήγμα ο θεσμός του κλασικού ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ ως χώρος με τη δική του ταυτότητα, που τείνει να εξαφανιστεί και σε συνθήκες άνισου ανταγωνισμού αγοράς. ΣΟΒΑΡΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑ.
Αυτά τα δυο για μένα είναι πολύ μεγάλα ζητήματα, φίλε μου. Δεν με ενοχλεί σε ένα μεγάλο χώρο να υπάρχει χώρος για βιβλία, άλλωστε είναι αρκετά προσεγμένοι αυτοί οι ώροι στα σούπερ μάρκετ, όσο τα προηγούμενα. Εκεί θέλει μεγάλη συζήτηση.
Καλή συνέχεια στη μέρα σου φίλε μου.
Είναι σημαντικά και τα δύο θέματα που αναφέρεις κι εσύ, Γιάννη και αν δεν ξέχασα κάποιο τα ανέφερε κι εγώ με τον τρόπο μου. Πράγματι είναι λόγοι προβληματισμού. παρόλα αυτά, όπως κι εσύ λες, τίποτα δεν είναι άσπρο-μαύρο και γι αυτό ακριβώς μου αρέσει να ξεκινώ τέτοιες συζητήσεις, για να βλέπω τις οπτικές του κόσμου πάνω σε ένα συγκεκριμένο θέμα, υπό συγκεκριμένο πάντα πρίσμα.
ΔιαγραφήΕγώ θα σχολιάσω κάτι που είδα πρόσφατα: βιβλίο πρόσφατης κυκλοφορίας με 5 ευρώ σε μεγάλο σούπερ μάρκετ. Άραγε ο συγγραφέας, που έτσι κι αλλιώς παίρνει ποσοστό ψίχουλα, τι θα πάρει από αυτά τα 5 ευρώ; Και συμφωνώ απόλυτα με το κομμάτι των μικρών εκδοτικών που παραγκωνίζονται στα βιβλιοπωλεία.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό είναι πρόβλημα αν τη χαμηλή τιμή την επωμίζονται τόσο ο εκδοτικός που ως επιχείρηση κάνει μια επιλογή για την τοποθέτηση, όσο και ο συγγραφέας που όπως είπες, παίρνει ήδη ένα μικρό ποσοστό... Υπέθετα ωστόσο ότι μιλάμε για παλαιότερες κυρίως κυκλοφορίες, ειδικά στις μειωμένες τιμές!
Διαγραφή