"ΈΝΑ ΠΑΙΔΙ ΜΕΤΡΑΕΙ ΤΑ ΑΣΤΡΑ" (Μενέλαος Λουντέμης) - Βιβλιοσχολιασμός της Βούλας Γκεμίση

Αρκεί ένα παιδί για να μετρήσει όλα τα άστρα του ουρανού;

Το εύλογο ερώτημα μου γεννάται με αφορμή τη δεύτερη ολοκλήρωση ανάγνωσης μου από το αριστούργημα του Μενέλαου Λουντέμη «Ένα Παιδί Μετράει Τα Άστρα». Τα συναισθήματα και πάλι έντονα, αφήνοντας τα να αποτυπωθούν στον βιβλιοσχολιασμό μου, μέσα από έναν τίτλο βιβλίου που λατρεύω γιατί διατηρεί όλη την αθωότητα και την ρομαντική πλευρά ενός πραγματικού αγωνιστή.

Αγαπώ την απλότητα και αυτό το βιβλίο μέσα στην αριστοκρατική φύση του τείνει για εμένα να έχει όλα τα απλά και πολύ ουσιαστικά στοιχεία που το καθιστούν και τόσο μοναδικό.

Ένα παιδί, ορφανό – ο Μέλιος – ο πρωταγωνιστής που δικαίως κερδίζει την καρδιά κάθε αναγνώστη, είναι το παιδί που θα σε καθοδηγήσει μέσα στην σκληρή ιστορία του αλλά κυρίως θα σε διδάξει. Λέξη προς λέξη αυτό το βιβλίο έχει να δώσει αναμφίβολα πολλά μηνύματα σε μικρούς και μεγάλους, χωρίς να σε αφήνει να προσπερνάς  το γλωσσικό, εκπαιδευτικό και φιλολογικό κομμάτι που χαρακτηρίζουν τον ίδιο τον δημιουργό. Θα σε παρασύρει όμορφα σε αναμνήσεις της παιδικής σου νιότης, θα σε βουτήξει στην κυριολεξία μέσα στη φρεσκάδα, τον αυθορμητισμό και την παιδική αθωότητα. Μέσα σε αυτά τα όμορφα συναισθήματα όμως θα γίνει και ένα σκληρό πάντρεμα της ίδιας της πραγματικότητας ανάμεσα σε ρόλους και πρόσωπα που εναλλάσσονται και αφήνουν την αίσθηση της αδικίας, της απανθρωπιάς, της κακίας, της ψυχικής μιζέριας και της μνησικακίας απέναντι σε ένα παιδί που κυνηγάει και αγαπάει τη γνώση. Η ανάγκη του Μέλιου για τη μόρφωση και η συνεχή αναζήτηση του να ξεπερνάει τα εμπόδια που του βάζει η ζωή και οι γύρω του προς την αγάπη του στα γράμματα, κάνουν την ιστορία μοναδική ως προς αρετές ξεχασμένες στην εποχή μας.

Μέσα σε όλα αυτά, ο Μέλιος διατηρεί την ωριμότητα ενός παλιού και σύγχρονου μαχητή απέναντι σε κοινωνικά ζητήματα που πλήττουν μέχρι και σήμερα τον κόσμο μας, όπως είναι ο ρατσισμός, η απομόνωση, τα περιθωριακά βιώματα. Αρκετοί αντίπαλοι μα και υποστηρικτές στο δρόμο του, όπως συμβαίνει με την ίδια τη ζωή σε όλα τα επίπεδα της. Θα παραμείνει όμως το συναίσθημα της επιμονής, του συνεχή προσωπικού αγώνα, η δύναμη να μην τα παρατάς. Και κάπου στο τέλος όλα φαίνονται μέσα από τον συμβολισμό της άνοιξης να στυλώνεται και πάλι η ελπίδα. Ο έρωτας κατέχει το πρώτο σκίρτημα και το γλυκό συναίσθημα της προσμονής για το άγνωστο, που μπροστά του κάθε πρωταγωνιστής φαίνεται μικρός, αδύναμος και ταυτόχρονα τόσο μεγαλοπρεπής. Την ίδια αίσθηση κράτησα και στο πρώτο σκίρτημα του Μέλιου για τον τρόπο που βιώνει τον ανεκπλήρωτο έρωτα του μέσα από το πρόσωπο της νεαρής Αγράμπελης. Μία παρέα από νεαρά αγόρια που διεκδικούν θέσεις εναλλαγών από τις ακρότητες των συμπεριφορών τους που είναι δυνατά στοιχεία της μεταβατικής ηλικίας τους και προσδιορίζουν με όλη την περιττή αθωότητα τον ίδιο τον έρωτα αλλά και την ουσιαστική έννοια της φιλίας με την όποια αντιπαλότητα και στήριξη τους αντίστοιχα μπορεί να διακρίνει κάποιος. Η αριστοτεχνική μεταφορά της ιστορίας αυτής είναι και το πιο αξιοσημείωτο σημείο εστίασης του βιβλίου.

Ένα βιβλίο που προτείνω σε κάθε αναγνώστη. Δεν βλέπω κανέναν περιορισμό ως προς την ηλικία. Οι αξίες και τα μηνύματα είναι δυσεύρετα. Η γραφή του Μ. Λουντέμη είναι μοναδική. Απλή, ευκολοδιάβαστη, αναμειγνύοντας τον λυρισμό με την πεζό λόγο. Η γραφικότητα του απολαυστική. Και το συναίσθημα του προβληματισμού ως προς την εξέλιξη του βιβλίου και των ηρώων του, έντονο.

Για το κλείσιμο, κράτησα δύο λέξεις που συναντάμε στις πρώτες σελίδες του βιβλίου και που προσωπικά αγαπώ και πάρα πολύ. Δύο λέξεις που για εμένα σηματοδοτούν ολόκληρη την ιστορία αλλά και την αξία μας ως προς την αντιμετώπιση της ίδιας της ζωής. Λέξεις που συχνά πρεσβεύουν την λιγοψυχία και την μεγαλοκαρδωσύνη. Δύο αντίθετες έννοιες περιορισμένες σε περίτρανα μαθήματα ζωής.

«Προδοσία» - «Ντομπροσύνη».

Μέσα στην τσέπη κάθε παιδιού αυτές οι δύο λέξεις μπορούν κατά τη γνώμη μου να σταθούν ικανές και κάθε παιδί μεγαλώνοντας να καταφέρει να μετρήσει τα άστρα στο δικό του ουρανό, εξελίσσοντας παράλληλα την αντίληψη του ως προς το νόημα της ύπαρξης του.